Diogelu
Dewch o hyd i eglwys
Chwilio am clerigwyr
Daeth cannoedd o bobl ynghyd i goffáu canmlwyddiant Cofeb Ryfel Penrhiwceiber a Matthewstown mewn diwrnod cyffrous o gofio, myfyrio a balchder cymunedol.
Arweiniwyd y gwasanaeth coffa gan yr Uwchgapten Huw Williams MBE DL RLC ac roedd yn cynnwys gweddïau dan arweiniad y Parchedig Tad Philip Leyshon, Arweinydd Ardal Weinidogaeth Dros Dro De Cwm Cynon. Roedd ei weddïau yn atgof poenus o aberth y rhai a roddodd eu bywydau mewn gwasanaeth a phwysigrwydd parhau i'w cofio ganrif ar ôl i'r gofeb gael ei sefydlu gyntaf.
Aeth y diwrnod yn esmwyth diolch i ymroddiad a sgiliau trefnu’r Uwchgapten Huw Williams, y bu ei ymrwymiad dros fisoedd lawer yn helpu i sicrhau bod y pen-blwydd yn deyrnged addas i’r rhai a fu farw. Creodd ei waith, ochr yn ochr ag ymdrechion llawer o wirfoddolwyr a sefydliadau, achlysur cofiadwy i’r gymuned gyfan.
Cyfoethogwyd y gwasanaeth gan gerddoriaeth Band y Cymry Brenhinol a Chantorion Clwb Rygbi Aberpennar. Ymunodd disgyblion y gorffennol a’r presennol o Ysgolion Cynradd Penrhiwceibr a Phengelan i ddysgu a chanu’r emyn Cymraeg Beth Sydd imi yn y Byd , tra bod plant o’r ddwy ysgol hefyd yn darllen enwau’r rhai a goffáwyd ar y gofeb.
Diolchodd y trefnwyr hefyd i bob oedolyn a phlentyn a fynychodd y seremoni i anrhydeddu arwyr cwympedig yr ardal.
Datblygodd partneriaeth arbennig o arwyddocaol rhwng Pwyllgor y Cadoediad a grŵp Valleys Re-Told. Am wythnosau a misoedd cyn y pen-blwydd, bu gwirfoddolwyr yn ymchwilio i hanes y cloc coffa a bywydau'r rhai y mae'n coffáu eu cof, tra bod yr Uwchgapten Huw Williams yn casglu manylion personol y rhai a fu farw i helpu i adrodd eu straeon.
Gwahoddwyd ymwelwyr hefyd i archwilio arddangosfa arbennig yng Nghanolfan Groeso Penrhiwceiber (Cross Street, Penrhiwceiber, CF45 3YD), yn cynnwys ffotograffau, arteffactau a gwybodaeth hanesyddol. Ymhlith yr uchafbwyntiau mae model manwl ar raddfa 1:50 o gloc y gofeb ryfel, a grëwyd gan y gwirfoddolwr Adrian Moses. Bydd yr arddangosfa ar agor am y pythefnos nesaf, gan roi cyfle i'r gymuned ddysgu mwy am y rhai a gofir gan y gofeb a'r hanes y mae'n ei gynrychioli.
Gan adlewyrchu ysbryd y dydd, roedd geiriau’r Ysgrythur yn cynnig neges addas:
"Mae'n fendith cofio am rywun cyfiawn." (Diarhebion 10:7)
Roedd y coffáu canmlwyddiant yn atgof pwerus, er bod canrif wedi mynd heibio ers codi'r gofeb, bod aberth y rhai y mae'n eu hanrhydeddu yn parhau i gael ei gofio gyda diolchgarwch, parch a gweddi.
