English
We are currently in the process of making our entire website bilingual.

Unfortunately, this page has not been fully translated yet but will be soon. If you would like to help us translate this page sooner and contribute in a way that helps us reach more people through the website, please click on the button below. Alternatively, you can ask for this page to be translated and we will do our best to do so as soon as possible.

Hanes yr Eglwys Gadeiriol

view of cathedral and churchyard

Bu presenoldeb Cristnogol ar y safle hwn o leiaf y 6ed ganrif, o dan y ddau esgob cyntaf, Dyfrig (Dubricius) a Teilo, a dangosir tystiolaeth bensaernïol cyn-Normanaidd ar gyfer yr eglwys ganoloesol gynnar gan weddillion y groes o ddiwedd y 10fed ganrif/dechrau'r 11eg ganrif yn yr eil ddeheuol, yn ogystal â marciau beddau wedi'u gosod yn y ffabrig yn y pen gorllewinol.

Mae'r adeilad presennol yn dyddio o gyfnod y Normaniaid, tua 1120, pan ddaeth yr esgob Urban, Cymro, ag olion Sant Dyfrig o Ynys Enlli, oddi ar arfordir gogledd-orllewin Cymru, i lawr i Landaf.

Y Majestas

Mae'r Majestas yn gerflun alwminiwm 16 troedfedd o Grist mewn Mawrhydi, a grëwyd gan yr artist Jacob Epstein ac a osodwyd yng Nghadeirlan Llandaf ym 1957. Mae'n sefyll ar fwa concrit dramatig a ddyluniwyd gan y pensaer George Pace, rhan o ailadeiladu'r gadeirlan ar ôl y rhyfel ar ôl iddi gael ei dinistrio gan fomio ym 1941.

Mae Crist Epstein yn hirgul, yn fynegiannol, ac yn fwriadol fodern, yn gyferbyniad trawiadol â ffabrig canoloesol yr eglwys gadeiriol. Mae'n un o'r darnau pwysicaf o gerflunwaith crefyddol yr 20fed ganrif ym Mhrydain.

Majestas1

Mae'r ffigur yn 16 troedfedd o uchder, yn pwyso 7cwt ac fe'i casthiwyd gan waith Morris-Singer yn Lambeth.

Ar drothwy ail-gysegru’r Nave ar 10 Ebrill 1957, cafodd Bob Evans, curad newydd ei benodi yn Llandaf, ei hun yn eistedd yn dawel yn y nave wrth ymyl Epstein. O’r diwedd, trodd y cerflunydd at yr offeiriad ifanc a dweud “Wel?” “Dywedais wrtho beth oeddwn i’n ei weld” oedd ateb Bob ac yn ddiweddarach, gyda ffolineb ieuenctid…ychwanegodd “Oedd hi’n anodd i chi, Iddew ymarferol, greu Crist ar gyfer cynulleidfa Gristnogol?” Atebodd Epstein, “Trwy gydol fy mywyd rwyf wedi chwilio am wirionedd a harddwch ac, yn y diwedd, darganfyddais mai yn y syniad o Grist y maent i’w cael.”

Nid yw Crist Llandaf yn edrych ar y gynulleidfa wrth ei draed ond trwy wydr clir ffenestr orllewinol yr Eglwys Gadeiriol i'r byd ehangach y tu hwnt.

Ymwelwch â Ni

Mae Cadeirlan Llandaf yn gynulliad Cristnogol yr Eglwys yng Nghymru, sy'n dalaith o'r Cymundeb Anglicanaidd byd-eang. Dyma hefyd sedd Esgob Llandaf. Mae'r Gadeirlan yn ffocws pererindod ac ysbrydolrwydd yn Esgobaeth Llandaf ac ar gyfer Dinas Caerdydd.

Dilynwch Ni

Cadwch lygad ar newyddion, digwyddiadau a gweddïau’r Eglwys Gadeiriol drwy’r cyfryngau cymdeithasol.

  • Gwyliwch wasanaethau a mwy ar YouTube
  • Cael eich newyddion a'ch digwyddiadau ar Facebook
  • Rhyngweithiwch â ni ar Twitter
  • Gweler y tu ôl i'r llenni ar Instagram

Deon Eglwys Gadeiriol Llandaf

Y Parchedig Ganon Jason Bray

Mae Jason yn wreiddiol o Ferthyr Tudful, ac mae wedi gwasanaethu ei holl weinidogaeth ordeiniedig yn yr Eglwys yng Nghymru ers ei ordeinio ym 1997 gan yr Esgob Rowan Williams.

Gyda doethuriaeth mewn Diwinyddiaeth a diddordeb angerddol mewn ysgolheictod Beiblaidd, hanes yr Oesoedd Canol a hanes y Diwygiad Protestannaidd, mae Jason yn awdur cyhoeddedig, yn athro'r ffydd, ac yn arweinydd eglwysig profiadol. Mae cyhoeddi ei lyfr, Deliverance: Everyday Investigations into the Supernatural , am ei fywyd a'i brofiadau fel gweinidog gwaredigaeth Anglicanaidd wedi golygu ei fod yn adnabyddus mewn cylchoedd y tu allan i'r Eglwys yng Nghymru. Gallwch brynu'r llyfr ar ein siop ar-lein yma .

Roedd Jason gynt yn Ficer Eglwys Sant Giles yn Wrecsam, sy'n rhan o Rwydwaith yr Eglwysi Mawr ac yn eglwys blwyf ganoloesol fwyaf Cymru, lle cryfhaodd a thyfodd y gynulleidfa yn Eglwys Sant Giles, gan ddatblygu ei chysylltiadau dinesig, cyfryngau a chenedlaethol yn ogystal â'i bywyd gweddi a gwasanaeth wrth weithio i gynyddu nifer yr ymwelwyr yn sylweddol.

Mae'n briod â Laura. Mae ganddyn nhw ddau fab sydd wedi tyfu i fyny, Thomas a Benedict, a thri chath.

E-bost: jasonbray@cinw.org.uk

Canon Canghellor

Y Parchedig Ganon Kate Harrison

Ordeiniwyd y Parchedig Harrison yn 2015 a gwasanaethodd ei churadiaeth yn Windsor cyn ymgymryd â'i rôl bresennol yn Hamilton Terrace yn St Mark's yn Llundain. Mae hi hefyd yn gwasanaethu fel Caplan yng Nghadeirlan St Paul's, gan ddod â chyfoeth o brofiad mewn gweinidogaeth plwyf a chadeirlan. Y tu allan i'w gweinidogaeth, mae'r Parchedig Harrison yn mwynhau comedi, theatr gerdd, a threulio amser gyda'i gŵr, ei theulu, a'u schnauzer bach, Teddy.

E-bost: kateharrison@cinw.org.uk

Canwr y Canon

Y Parchedig Ganon Ian Yemm

Ar ôl astudio gradd mewn Cerddoriaeth a Diwinyddiaeth, hyfforddodd Ian Yemm yn yr Academi Frenhinol Gerdd a Choleg Brenhinol Cerdd a mwynhaodd yrfa lwyddiannus fel canwr proffesiynol ac athro llais. Am bron i ddeng mlynedd, roedd yn Gaplan Cydlynol ym Mhrifysgol Gorllewin Lloegr, yn Is-gadeirydd Bwrdd Addysg Esgobaethol Bryste, ac yn aelod etholedig o Synod Cyffredinol Eglwys Loegr. Ar ôl hyfforddi ar gyfer ordeinio yn Sefydliad Padarn Sant yng Nghaerdydd, cwblhaodd guradiaeth yn y Bont-faen a'i swydd gyntaf yn Radyr. Mae'n Gynghorydd Galwedigaethau ac yn Gyfarwyddwr Ysbrydol ac mae ganddo radd Meistr mewn Ysbrydolrwydd Cristnogol.

Yn ddiweddar, etholwyd Ian i Gorff Llywodraethol yr Eglwys yng Nghymru, a'i osod yn Ganon Arweinydd Eglwys Gadeiriol Llandaf, lle mae ganddo gyfrifoldeb penodol dros Addoli, yr Adran Gerddoriaeth, a Chôr yr Eglwys Gadeiriol. Mae'n briod â Bernhard, sydd wedi gweithio fel Meddyg yn y GIG ers dros ugain mlynedd.